Kortwieken van vogels

Om te voorkomen dat pluimvee zoals kippen, kalkoenen, fazanten, parelhoenders en eenden wegvliegt, worden de vogels vaak gekortwiekt. Zo kan je de vogels in een omheinde ren houden, zonder dat een overkapping nodig is. Ook sommige siervogels zoals papegaaien worden soms gekortwiekt.

Bij het kortwieken worden de slagpennen van een vleugel ingekort. De slagpennen zijn de grote veren die nodig zijn om te kunnen vliegen. Als deze langs één zijde worden ingekort, dan zal de vogel uit balans geraken als hij probeert op te vliegen. Bij soorten waarbij het belangrijk is dat ze nog een beetje kunnen fladderen en hun balans houden, worden beide vleugels gekortwiekt.

Wanneer kortwieken?

Kortwieken moet je één keer per jaar doen, na de rui. De rui valt meestal in de nazomer of vroege herfst. De dieren verliezen dan hun oude pluimen en krijgen er nieuwe voor in de plaats. Dit duurt een aantal weken. Terwijl de nieuwe veren groeien, zijn ze fel doorbloed. Knip dan nooit, want dit kan gaan bloeden. Wacht met het kortwieken tot de veren helemaal terug uitgegroeid zijn.

Hoe kortwieken?

Kniel op de grond en hou de vogel stevig maar voorzichtig vast. Vouw rustig één vleugel open. De grote veren zijn de slagpennen. Knip met een schaar een tiental grote en volgroeide slagpennen tot iets meer dan de helft weg. De laatste twee tot vier slagpennen aan het vleugeleinde laat je best staan. Zo is bij dichtgevouwen vleugels nauwelijks te zien dat het dier gekortwiekt is, en dat is mooier.

Knip je iets te ver of te vroeg, dan kan de veer gaan bloeden. Je kan dit stelpen door het uiteinde in (mais)bloem te dopen, er wordt dan een korst gevormd. Ook verbandspray kan het bloeden stelpen. Als de bloeding heftig is, raadpleeg dan onmiddellijk een dierenarts.

Als je geen ervaring hebt met kortwieken, vraag dan aan een specialist om dit eerst eens voor te doen. Vraag indien nodig hulp om de vogel mee vast te houden.

Leewieken of kortwieken?

Leewieken is niet hetzelfde als kortwieken. Bij leewieken wordt bij een zeer jong dier een stuk van de vleugel verwijderd. Leewieken moet daardoor eigenlijk altijd door een dierenarts gebeuren.

Leewieken is een verminkende ingreep die wettelijk alleen is toegestaan als de mogelijkheid tot vliegen moet worden ingeperkt om te voorkomen dat een dier meer lijdt. Het mag alleen gebeuren door middel van een chirurgische methode of een thermocauterisatie. Bij eenden, ganzen en zwanen moet het gebeuren voor de leeftijd van 10 dagen en bij andere soorten voor de leeftijd van 72 uren (Wet van 14 augustus 1986 betreffende de bescherming en het welzijn der dieren; Koninklijk besluit van 17 mei 2001 betreffende de toegestane ingrepen bij gewervelde dieren, met het oog op het nutsgebruik van de dieren of op de beperking van de voortplanting van de diersoort).

Bekijk de instructiefilm over kortwieken van de Nederlandse stichting Landelijk Kennisnetwerk Levende Have.

Naar boven